Menu

چالشهاي بزرگ 2014(تحليل ژئوپليتيک)

worldd e9809«سال ژئوپليتيکي که آغاز مي شود کم ريسک تر از سال قبل به نظر نمي رسد.دو منطقه جهان به طور خاص دچار بي ثباتي هستند :خاورميانه، به دليل پيامدهاي قيام هاي عرب و کناره گيري آمريکا، و آسيا که در آن تنش بين چين و ژاپن به طرز خطرناکي رو به تصاعد است.
مذاکرات راجع به برنامه اتمي ايران مي تواند داده ها در خاورميانه را تغيير دهد. اما به کدام سمت و سو؟ تا پايان سالي که آغاز شده معلوم خواهد شد آيا مي توان با تهران به توافقي قطعي رسيد و آيا شرط بندي باراک اوباما بر سر ادغام مجدد ايران در نوعي تعادل منطقه اي پايدار است يا خير. آيا اين پروسه مي تواند ثبات بيشتري به ارمغان آورد؟ فعلا علائم موجود نشان مي دهد که پاسخ منفي است. با تقويت رژيم بشار اسد و اسلاميزاسيون قيام سوريه، منازعه دراين کشور به نحو فزاينده اي به يک روياروئي شيعه و سني مبدل شده که در آن متحدان دو قدرت بزرگ منطقه، عربستان سعودي و ايران رو در رو قرار مي گيرند. پس از حمله انتحاري به سفارت جمهوري اسلامي در لبنان در روز 19 نوامبر، ترور محمد شطح در بيروت يادآور مي شود که اين جنگ به امروز و ديروز مربوط نيست و به قلمرو تنها يک کشور محدود نمي شود. لبنان در آستانه بلعيده شدن در کام هرج و مرج است. در هر دو اردو، راديکالترين عناصر تا زماني که توافقي فعلا همچنان ناممکن بين رياض و تهران حاصل نشود، از اين وضعيت به سود خود بهره خواهند گرفت.
سعودي ها جهت حفظ فشار بر ايران تصميم گرفته اند همان طور که اعلام اخير کمکشان به ارتش لبنان نشان مي دهد، بيش از پيش در منطقه سرمايه گذاري کنند. آنها همچنين ممکن است به وسوسه نزديک شدن به اسرائيل دچار شوند. بين اين دو کشور که به لحاظ رسمي در حالت جنگ به سر مي برند، گفتگوها همچنان محرمانه صورت مي گيرد. تماس هاي مزبور چنانچه بتواند باعث پيشرفت هائي در مسأله فلسطين، يعني اولويت مطلق رياض، گردد، ماهيتا به گونه اي است که مي تواند تعادلات سنتي در منطقه را برهم بزند.
سه سال پس از آغاز بهار عرب، تونس که همه چيز از آن آغاز شد، همچنان براي خروج از بحران سياسي به سختي تلاش مي کند. ليبي در هرج و مرجي فرو رفته که از پيامدهاي بلافصل آن به آشوب کشيده شدن سراسر «ساحل» آفريقا است. در مصر چشم انداز مساعدتر به نظر مي رسد. کشور به رهبري بيباکانه ژنرال سيسي به تدريج از وضعيت دوران مرسي که نزديک بود به برقراري يک تئوکراسي اخوان المسلمين با پشتيباني ايالات متحده و قدرتهاي غربي بيانجامد، کمر راست مي کند. انتخابات رياست جمهوري در ماه آوريل مي تواند فرصتي براي تحکيم مشروعيت رژيم باشد تا سرانجام نوعي عادي شدن وضع بتواند آغاز گردد. با اين حال نيروهاي اسلاميست را بخصوص در منطقه سينا که ارتش هنوز نتوانسته به کنترل کامل خود در آورد، نبايد ناديده گرفت.
و اما در آسيا که اقتصاد جهان بخش اعظم رشد خود را مديون آن است، تحول وضعيت از همه جا نگران کننده تر است. در آسيا يک پديده متناقض سنتا وجود داشته که هر چه وابستگي متقابل اقتصادي افزايش يافته، بر شدت تنش ها نيز افزوده مي شود، پديده اي که ياد آور ريشه هاي وقوع جنگ اول جهاني درست يکصد سال پيش در اروپا است.
تحميل يک منطقه شناسائي هوائي بر فراز جزاير مورد مناقشه با ژاپن (سنکاکو/ديااويو) نشان داده که پکن از وضع موجود راضي نيست و قصد دارد از بيداري اقتصادي خود براي تحميل قواعد تازه بر صحنه منطقه استفاده کند. هم زمان، ديدار رسانه اي شده نخست وزير ژاپن شينزو آبه، از مقبره مقدس «شهداي جنگ» که شماري از جنايتکاران جنگي ژاپني در جنگ جهاني دوم در آن مدفون هستند، در پکن يک عمل تحريک آميز تلقي شده است. اين رويداد خصيصه بسيار ناسيوناليستي تجديد قواي تسليحاتي و ايدئولوژيک جاري در ژاپن را به نمايش مي گذارد...موضع تهاجمي جديد چين و اراده ژاپن به ايستادگي در برابر آن مي تواند هر آن به يک درگيري وخيم منجر شود.
در کره شمالي، تصفيه پر سر و صداي هفته هاي اخير به رهبري شخص کيم جونگ-اون نشاني از ثبات براي منطقه ندارد.اعدام مرد نيرومند رژيم و دائي رهبر جوان پيونگ يانگ تنها بخش مرئي تنشهاي عميقي است که کل رژيم را به لرزه در آورده است. در فقدان يک گشايش اقتصادي کنترل شده نظير چين در سال هاي دهه 1980 و با توجه به سياست اعمال تحريک آميز در گذشته و خطر واقعي انفجار رژيم از درون مي توان انتظار هر واقعه اي از ناحيه ديکتاتوري کره شمالي را داشت.
در مجموع، از آفريقا تا شرق دور، طي سال گذشته قوس بحران گسترده تر شد.سالي که آغاز مي شود قطعا پر تب و تاب تر خواهد بود.»

بازگشت به بالا

منتخب ویدئوکلیپ